|
Üvezli
ve dere köylerinin çoğunluğu
Artvin (Berta-Ortaköy)'den
gelmişlerdir, halazırda Berta-Ortaköy'de
akrabaları mevcuttur, hatta kız alıp verme dahi yapılmakta, sık sık
atalarımızın toprakları ziyaret edilmektedir.
Artvin Berta-Ortaköy, Artvin
İl merkezine yaklaşık
40 km.uzaklıkta
bir yerleşim merkezidir. Ormanlık alanla kaplı dağları, yaylaları,
dağların doruklarından vadiye doğru akan coşkun ırmaklarıyla adeta
bir doğa cenneti görünümündedir.
Çeşitli kültürlere ev sahipliği yapan
Berta-Ortaköy M.Ö.VII yüzyıldan
itibaren önce İskit ve Sakalar'la Türk yerleşimi başlamıştır. Yöre
Kıpçak Türklerinin de vatanı olmuştur,
Berta Arsaklı, Bizans, Bargat, Selçuklu, Moğol, Akkoyunlu,
Karakoyunlu, Safev, Çıldır Atabeyliği egemenliğinden sonra
1549 yılında kesin olarak
Osmanlı İmparatorluğu toprağı
olmuştur.
Livane
sancağı kurularak merkezi Ahıska
olan Çıldır eyaletine bağlanmıştır.
1865
yılında Vilayet yapısına geçince Livane
kazasının merkezi olmuştur.
1877-1878 (namı diğer 93 harbi denilen) Osmanlı Rus
savaşından
etkilenen köyümüz Ayastafonos anlaşmasına göre
Rusya'ya bırakılan yerler arasında
olunca, Artvin'den başlayan büyük göçe bu yörede katılmıştır. Bu göç
esnasında bir sürü insanımız yollarda sefaletten hayatını
kaybetmiştir. Göç edenlerde Sivas, Çorum,
Amasya, Bursa ve İstanbul'da yaşamaktadırlar.
Bu göçlerin en belirgin örneği ise
İstanbul'a bağlı
Şile ilçesinin dere köyleridir,
bunlar ÜVEZLİ, KÖMÜRLÜK, KERVANSARAY,
BIÇKIDERE,ORUÇOĞLU, ULUPELİT, DARLIK, ESENÇELİ, KALEALTI, ERENLER
köyleridir.
Tamamı Ahıska
kökenli olan Berta-Ortaköy, bir çok
mahalleden ve mezradan oluşmaktadır, halkın hepsi
Türkçe Ahıska şivesiyle
konuşmaktadır.
Başlıca mahalleleri; Cedliyan, Ketket, Solamezre,
Atanasur, Kohezelar, Sebeskül, Koçoğligiller, Papavur, Usufant,
Kedihane, Şenetürk, Nadlavur, İmamgil, Nakavur, İslamoğulları,
Tevkezelar, Gulavur, Solamezrelar, Kokvar, Silavut, Zakorol, Ecvante,
Dableşet, Tavşangil, Annevur, Tavkatur, Parahko dur.
Mezralar ise Sakusel, Didigara, Tanzilavur, Corasa,
Duganala, Kaltalak mezralarından oluşmaktadır. Ayrıca Duganala
mezrasına bağlı üç mahalle bulunmaktadır, bunlar Samziyer, Kukuçkil
ve Sirtmezre dir.
Ayrıca köye bağlı bir çok muhtarlık vardır bunlar;
Opiza, Porta, Cümerg, Kaparya, Sakalar, Daba, Dolushana dır.
Berta-Ortaköy
halkı yıllarca hiç bir sorun olmadan barış ve huzur içerisinde
yaşamaktadır, Türk örf ve adetlerinin en güzel örneklerini
sergilemektedirler.
Berta
Nahiyesinde Sağlıkocağı, Ortaokul, PTT, Orman İşletmesi gibi devlet
kuruluşları bulunmaktadır.
Kışın yoğun kar yağışından çoğu kez yolları kapanan
bu köyün ulaşımıda çok zor ve tehlike arzetmektedir.
Berta
vadisinin Coğrafi konumu ise, yemyeşil bitki örtüsü ve şırıl şırıl
akan dere yataklarıyla mükemmel bir coğrafyaya sahiptir, bitki
örtüsü ise Pelit, Gürgen, Köknar, Soç ağaçları ve ayrıca Meyva
ağaçları ve çayırlardan oluşmaktadır.
Berta'da
genellikle Mısır, Fasulya, Patates, Domates, Soğan, Salatalık,
Biber, Lahana, Patlıcan, Yerelması, Pırasa, Kabak, Patpat
(cinmısırı) Şalgam, Pazı, gibi daha ismini yazamadığımız bir sürü
sebze yetşmektedir, başlıca yetişen meyveler ise; Elma , Armut,
Dut, Üzüm, Hurma,Tali, İncir, Kızılcık, Kiraz, Vişne, Eriktir.
Berta'ya bağlı Güverda bağlarında
ise çok güzel Üzüm, Şeftali, Zeytin, İncir, Nar,ve Kabe Hurması
dediğimiz meyvalar bulunur, bu Güverda bağlarının yarısıda baraj
kapsamında sular altında kalma tehlikesiyle karşı
karşıyadır.
Ev mimarisi ise genellikle ahşaptan oluşmakta, köyde
oturan halk hayvancılık ve tarımla uğraşmaktadır, bunun dışında
olanlar ise memur kesimidir.
Berta
halkı yaylacılığada önem vermektedir her yıl Temmuz-Ağustos
aylarında iki aylığına yaylalara çıkılır, başlıca yaylaları ise
Büyükdağ, Düganala, Kaçhal, ve Bikinala
yaylalarıdır.
Başlıca hayvanları ise Sığır ve koyun keçidir, hayvan
ürünlerinden ise Süt, Yoğurt, Süzme, Kaymak, peynir üretilmektedir.
Peynir çeşitleri ise Külek, Harmulunkoko (kaşar)
Kurut, Lor, Puşnur, Acı tepilmiş peynir ve Puşnurdan güzel Kuymak
yapılmaktadır.
Berta'nın
başlıca yemekleri ise Puçuko, Kurufasulya, Karalahana, Kapuska,
Palaza, Sütlü kabak, Lenger, Harşo, Hasuta, Pusgal, Dögmeç(tereyağı
ile sıcak mısır ekmeğinden yapılır) Papa, Korkot, Gendüme(keşkek)
Şalgam çorbası, Cimcar çorbası(Isırgan otu) Ayran çorbası, Yayla
çorbası, Pancar çorbasıdır.
Ayrıca Katmer, Silor, Erişte, Bişi, Hamur makarnası,
Çirihta(lokum), Cadi (mısır ekmeği), Kete, Şot, gibi hamur işleri
yapılmaktadır.
Başlıca halk oyunları ise ; Atabari, Üçayağ,
Sariçiçek, Delihoron, Ondor, Düzhoron, Kobak, Ermanibari, Çaça,
Şeyhşamil gibi oyunlardır, çalgıları ise Davul, Zurna ve Tulumdur.
Ekonumik yapı itibariyla köy halkının çoğu gurbette
yaşamak zorunda kalmıştır, Çoğunluğu
İstanbul, Bursa, Ankara olmak üzere gurbette olan bu
insanlarımız, köylerine bağlıdır ve her sene köylerini ziyaret
etmektedir.
Örf ve adetlerine bağlı olan halkımız akrabacılığa
yardım severliğe çok önem verir, gelen misafirleri imkanlar
dahilinde çok iyi ağırlamakta ve hoşnut tutmaktadır, güler yüz ve
insanlık Ahıska
Türklerinin en büyük
felsefeleridir.
Berta
halkının eğitimli insan kadrosuda son yıllarda hızlı bir şekilde
artış göstermiştir. Halihazırda bir çok evladımız yüksek okul
tahsili görmektedir.
Her türlü eğitim dalında gösterdikleri başarıdan
dolayı, en iyi şekilde halkımızı temsil etmişler ve halen
etmektedirler.Son yıllarda dernek faliyetleri hızlı bir şekilde
artarak devam etmektedir , büyük iller başta olmak üzere bir çok
yerde derneklerimiz mevcuttur ve halkımıza gerekli hizmetleri
vermektedir.
ARTVİN-BERTA-ORTAKÖY
Turizm açısından gidip gezip görülebilecek yerlerdendir, güzel bir
doğa görmek , güzel değişik bir tatil yapmak, gezmek görmek
isteyenlere tavsiye edebilileceğimiz bir doğa cennetidir, ayrıca
Artvin'nin meşhur
Çoruh nehri ve kanyonlarıda Turizm
için fevkalede idealdir.
NOT: Köyümüz Üvezli'nin
kesin kuruluş tarihi, Devlet arşivleri dahil, kütüpane, kitap ve
diğer kaynaklardan araştırılmaktadır, resmi kuruluş tarihini
bulduğumuz zaman, sitemizde yayınlayacağımızı duyururuz.
Sileuvezlikoyu.com |
